Hội nghị tập huấn Hướng dẫn biên soạn 02 chỉ tiêu tổng hợp cấp xã

Chiều ngày 25/9/2026, tại trụ sở Bộ Tài chính đã tổ chức Hội nghị tập huấn hướng dẫn biên soạn 02 chỉ tiêu tổng hợp cấp xã, gồm: Tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn cấp xã và Thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn cấp xã. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương tham dự và chủ trì Hội nghị. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại 34 điểm cầu UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Tham dự Hội nghị tại điểm cầu Trung ương có Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, các Phó Cục trưởng Đỗ Thị Ngọc, Lê Thị Tường Thu và đại diện lãnh đạo, công chức, viên chức các đơn vị thuộc Cục Thống kê.

Cùng tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo, chuyên viên một số đơn vị thuộc Bộ Tài chính: Vụ Ngân sách nhà nước, Vụ Tài chính – Kinh tế ngành, Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ, Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Tại 34 điểm cầu địa phương có đại diện lãnh đạo UBND tỉnh, thành phố; lãnh đạo, công chức Sở Tài chính; đại diện các sở, ban, ngành liên quan; lãnh đạo và công chức Thống kê tỉnh, thành phố, các đơn vị phụ trách thu thập thông tin, tổng hợp và biên soạn 02 chỉ tiêu, đại diện lãnh đạo và công chức Thống kê cơ sở, cùng đại diện lãnh đạo, công chức UBND cấp xã.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, ngày 14/9/2026 Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 2545/QĐ-BTC về Hướng dẫn biên soạn 02 chỉ tiêu tổng hợp cấp xã, gồm Tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn cấp xã và Thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn cấp xã. Thứ trưởng nhấn mạnh, trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và yêu cầu quản trị quốc gia dựa trên dữ liệu số, cấp xã là nơi trực tiếp đưa các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế – xã hội vào cuộc sống. Vì vậy, việc thống nhất phương pháp và quy trình biên soạn 02 chỉ tiêu không chỉ là yêu cầu về nghiệp vụ thống kê mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý, điều hành ở cấp cơ sở, cung cấp thông tin phục vụ quản lý, hoạch định chính sách ở các cấp. Hai chỉ tiêu góp phần phản ánh bức tranh kinh tế – xã hội, đời sống nhân dân ở cơ sở; cung cấp thông tin phục vụ xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và phân bổ nguồn lực; đồng thời khắc phục tình trạng thông tin và phương pháp thiếu đồng bộ giữa các địa phương.

Theo Thứ trưởng, Hội nghị được tổ chức nhằm thống nhất phương pháp, nội dung và tổ chức triển khai, cung cấp căn cứ nghiệp vụ để UBND tỉnh, thành phố tổ chức thu thập, biên soạn 02 chỉ tiêu, phục vụ công tác quản lý, điều hành, đánh giá tình hình đời sống dân cư, đồng thời làm cơ sở xây dựng chính sách và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của toàn tỉnh và từng xã, phường, đặc khu.

Hội nghị tập huấn đạt được kết quả tích cực, Thứ trưởng đề nghị các báo cáo viên cần quán triệt phương châm “rõ phương pháp – chuẩn quy trình – dễ thực hiện”, tập trung hướng dẫn cụ thể các nội dung chuyên môn, nghiệp vụ quy định tại Phụ lục I và Phụ lục II của Quyết định số 2545/QĐ-BTC. Trong đó, cần đặc biệt làm rõ những nội dung có tính kỹ thuật, nhất là phương pháp xác định, bóc tách và phân bổ giá trị sản xuất của các cơ sở hoạt động liên địa bàn, bảo đảm tính đúng, tính đủ, tránh tính trùng hoặc bỏ sót số liệu. Đồng thời, cần làm rõ cách thức tổ chức, quy trình thực hiện và cơ chế phối hợp giữa cơ quan Thống kê với các sở, ban, ngành cấp tỉnh và phòng chuyên môn của UBND cấp xã, xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình thu thập, tổng hợp và biên soạn 02 chỉ tiêu.

Đối với các đại biểu tham dự, Thứ trưởng đề nghị chủ động nhận diện những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, nhất là những vấn đề về năng lực cán bộ, kinh phí và công cụ thu thập để trao đổi, tháo gỡ và thống nhất cách thức tổ chức thực hiện. Đồng thời, các địa phương cần đẩy mạnh tích hợp và chia sẻ dữ liệu hành chính, hạn chế việc tổ chức các cuộc điều tra riêng lẻ khi đã có nguồn dữ liệu sẵn có; khai thác tối đa dữ liệu từ ngành và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan, đặc biệt là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (Đề án 06), phục vụ thu thập, đối chiếu, kiểm chứng thông tin, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, rút ngắn thời gian thu thập, tổng hợp và nâng cao chất lượng, tính chính xác, kịp thời của kết quả biên soạn…

Tại Hội nghị, đại diện Cục Thống kê đã trình bày nội dung hướng dẫn triển khai thực hiện biên soạn 02 chỉ tiêu trên địa bàn tỉnh, thành phố. Trong đó nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức điều tra là nhiệm vụ quan trọng. Do đó, Cục Thống kê tiến hành xây dựng Web điều hành, giám sát và ứng dụng CAPI trên thiết bị di động phục vụ Điều tra thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn cấp xã, hỗ trợ thu thập thông tin, tổng hợp và biên soạn kết quả điều tra. Những ứng dụng được xây dựng để áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước; các tỉnh, thành phố liên hệ với Cục Thống kê để sử dụng thống nhất trong quá trình thu thập thông tin.

Về trách nhiệm tổ chức thực hiện, UBND tỉnh, thành phố có trách nhiệm ban hành phương án điều tra sau khi được Cục Thống kê thẩm định về chuyên môn, nghiệp vụ; tổ chức thu thập thông tin theo phương án được phê duyệt; chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý phối hợp cung cấp, thu thập, tổng hợp và biên soạn thông tin; đồng thời bảo đảm kinh phí thực hiện theo quy định. Các cơ quan, đơn vị trên địa bàn có trách nhiệm cung cấp, thu thập, tổng hợp và biên soạn thông tin theo hướng dẫn và phạm vi được phân công, đồng thời chia sẻ dữ liệu hành chính có liên quan theo yêu cầu, phạm vi và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Về phía Bộ Tài chính, Cục Thống kê tiếp tục hướng dẫn thống nhất việc sử dụng 02 chỉ tiêu trong bộ chỉ tiêu kinh tế – xã hội chủ yếu cấp xã, phục vụ xây dựng văn kiện đại hội Đảng bộ của các địa phương; ban hành khung phương án điều tra thu thập thông tin biên soạn chỉ tiêu Thu nhập bình quân đầu người cấp xã; sớm ban hành khung phương án điều tra thu thập thông tin biên soạn Tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn cấp xã; đồng thời quy định 02 chỉ tiêu trong dự thảo Thông tư quy định hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng được hướng dẫn cụ thể về phương pháp biên soạn Tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn cấp xã và Thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn cấp xã, trong đó tập trung vào phạm vi, nguồn thông tin, nội dung thu thập, phương pháp tổng hợp, tính toán và các yêu cầu nghiệp vụ liên quan…

Hội nghị cũng đã dành thời gian để các đại biểu tập trung thảo luận các vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức thực hiện tại địa phương, giải đáp những khó khăn, vướng mắc của các đại biểu, đồng thời thống nhất các nội dung cần lưu ý trong quá trình thu thập thông tin, tổng hợp và biên soạn 02 chỉ tiêu tổng hợp cấp xã.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết, để  triển khai thực hiện tốt việc biên soạn 02 chỉ tiêu cấp xã trên các đại biểu cần phát huy tinh thần trách nhiệm, tập trung nghiên cứu, tích cực trao đổi và phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, nhất là các vấn đề liên quan đến phạm vi, nguồn thông tin, phương pháp tính, phân bổ và tổ chức thực hiện, qua đó bảo đảm việc triển khai 02 chỉ tiêu được thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Đây là nhiệm vụ mới, có phạm vi rộng và tương đối phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị và sự chỉ đạo thống nhất trong toàn hệ thống. Cục Thống kê sẽ tiếp tục thực hiện vai trò hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, theo dõi, kiểm tra đánh giá và hỗ trợ các địa phương trong quá trình triển khai.

Hội nghị tập huấn là bước triển khai quan trọng nhằm thống nhất phương pháp, quy trình và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong biên soạn 02 chỉ tiêu tổng hợp cấp xã; đồng thời tạo cơ sở để các địa phương tổ chức thu thập, tổng hợp và biên soạn số liệu bảo đảm trung thực, khách quan, thống nhất, đúng phương pháp, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và xây dựng chính sách phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương./.

Tổ Truyền thông và Thư viện, Văn phòng Cục Thống kê