Cục Thống kê tham vấn Báo cáo phân tích thực trạng nghèo đa chiều trẻ em Việt Nam giai đoạn 2002–2024

Chiều ngày 03/12/2025, tại Phòng họp 203, trụ sở Cục Thống kê (số 54 Nguyễn Chí Thanh, thành phố Hà Nội), Cục Thống kê tổ chức Hội thảo tham vấn Báo cáo phân tích thực trạng nghèo đa chiều trẻ em Việt Nam giai đoạn 2002–2024. Hội thảo được tổ chức kết hợp hình thức trực tiếp và trực tuyến tới 19 điểm cầu tại các Thống kê tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Tham dự Hội thảo có 74 đại biểu, trong đó 71 đại biểu thuộc ngành Thống kê, 2 đại biểu đến từ các bộ, ngành và 1 đại biểu quốc tế là đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF). Về phía Cục Thống kê có Lãnh đạo Cục, đại diện lãnh đạo và công chức các Ban nghiệp vụ và Văn phòng; về phía địa phương có đại diện lãnh đạo và công chức 19 Thống kê tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tham dự trực tiếp và trực tuyến.

Hội thảo do Bà Lê Thị Tường Thu, Phó Cục trưởng Cục Thống kê chủ trì. Sau phần giới thiệu đại biểu và chương trình, Phó Cục trưởng phát biểu khai mạc, nhấn mạnh ý nghĩa của việc đo lường và phân tích nghèo đa chiều trẻ em trong bối cảnh chỉ tiêu “Tỷ lệ trẻ em nghèo đa chiều” đã được bổ sung vào Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia theo Luật Thống kê sửa đổi, bổ sung năm 2021 và Nghị định số 94/2022/NĐ-CP của Chính phủ.

Đại diện Ban Thống kê Xã hội và Môi trường trình bày phương pháp luận và kết quả chính của Báo cáo “Phân tích thực trạng nghèo đa chiều trẻ em Việt Nam giai đoạn 2002–2024”. Báo cáo sử dụng dữ liệu Khảo sát mức sống dân cư giai đoạn 2002–2024 với quy mô 46.995 hộ tại 3.133 xã, phường, đại diện cho cả nước, khu vực thành thị – nông thôn và vùng và tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; tổng số trẻ em 0-15 tuổi trong mẫu khoảng từ 41,5 đến 47 nghìn em.

Khung nghèo đa chiều trẻ em được xây dựng trên cơ sở Công ước quốc tế về quyền trẻ em, đo lường thiếu hụt theo 8 chiều: giáo dục, y tế, nhà ở, nước hợp vệ sinh, hố xí hợp vệ sinh, thông tin, vui chơi giải trí và dinh dưỡng với 13 chỉ tiêu cụ thể tùy theo nhóm tuổi. Báo cáo cho thấy trong hơn hai thập kỷ qua, tình trạng thiếu hụt các dịch vụ cơ bản của trẻ em Việt Nam đã cải thiện rõ rệt: tỷ lệ trẻ em thiếu hụt giáo dục giảm từ 19,4% năm 2002 xuống 4,5% năm 2024; tỷ lệ trẻ em sống trong hộ không có hố xí hợp vệ sinh giảm từ 60,9% năm 2002 xuống 3,7% năm 2024; tỷ lệ trẻ em sống trong hộ thiếu hụt về nhà ở (không có điện lưới hoặc sống trong nhà tạm, không có nhà ở) giảm từ 35,1% năm 2002 xuống 0,9% năm 2024; tỷ lệ trẻ em không được tiếp cận nguồn nước hợp vệ sinh giảm từ 26,7% năm 2002 xuống 2,1% năm 2024.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Báo cáo cũng chỉ ra các khoảng cách và bất bình đẳng còn tồn tại. Năm 2024, Việt Nam có khoảng 25,3 triệu trẻ em; trong đó 8,4% trẻ em nghèo đa chiều (thiếu hụt từ 3 trên 8 chiều dịch vụ xã hội cơ bản-tương đương khoảng 2,1 triệu trẻ em). Tỷ lệ trẻ em nghèo đa chiều ở khu vực nông thôn là 11,2%, cao hơn đáng kể so với 3,0% ở khu vực thành thị; trẻ em dân tộc thiểu số có tỷ lệ nghèo đa chiều 33,1%, trong khi tỷ lệ này ở nhóm trẻ em dân tộc Kinh/Hoa là 3,7%.

Tại Hội thảo, đại biểu UNICEF và các chuyên gia tham gia góp ý tập trung vào việc làm rõ khung lý thuyết, lựa chọn ngưỡng cắt số chiều thiếu hụt, cách xác định các chỉ tiêu về vui chơi, giải trí, dinh dưỡng và y tế; đồng thời đề xuất cân nhắc việc “chính thức hóa phương pháp đo lường và ban hành chuẩn nghèo đa chiều trẻ em ở cấp quốc gia” nhằm tạo căn cứ thống nhất cho giám sát và đánh giá chính sách.

Đại diện Ban Thống kê Xã hội và Môi trường đã tiếp thu, giải trình các ý kiến, trong đó có việc bổ sung, làm rõ cơ sở lựa chọn ngưỡng thiếu hụt “3 trên 8 chiều” cho giai đoạn mới, hoàn thiện phần phân tích chênh lệch giữa các nhóm trẻ em, cũng như cập nhật thêm các khuyến nghị chính sách theo hướng ưu tiên nhóm trẻ em nghèo đa chiều và nhóm trẻ em dân tộc thiểu số, vùng nông thôn, vùng khó khăn.

Kết luận Hội thảo, Lãnh đạo Cục Thống kê ghi nhận nỗ lực của nhóm nghiên cứu và các đơn vị phối hợp, đồng thời đề nghị Ban Thống kê Xã hội và Môi trường tiếp tục hoàn thiện Báo cáo trên cơ sở ý kiến góp ý của đại biểu trong nước và quốc tế, chuẩn bị các sản phẩm phổ biến thông tin phù hợp để phục vụ công tác tham mưu chính sách, giám sát thực hiện mục tiêu giảm nghèo, bảo đảm quyền trẻ em và theo dõi các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) trong giai đoạn tới.

                                        Tổ Truyền thông và Thư viện, Văn phòng Cục Thống kê