Một số kết quả nổi bật ngành Thống kê đạt được trong năm
Một là, thực hiện tốt công tác biên soạn và phổ biến thông tin thống kê, cung cấp thông tin phục vụ đánh giá giữa kỳ tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 5 năm 2021-2025
Năm 2023, ngành Thống kê đã biên soạn và công bố hàng trăm báo cáo tình hình kinh tế - xã hội và nhiều báo cáo chuyên đề như: Báo cáo tình hình kinh tế -xã hội tháng, quý, năm; kịch bản tăng trưởng, lạm phát; tình hình thị trường lao động, việc làm; giá cả; xu hướng kinh doanh… phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo các cấp và nhu cầu của đông đảo người dùng tin. Cùng với đó, toàn Ngành đã thực hiện tốt công tác phổ biến thông tin thống kê, với nhiều hình thức đa dạng, phong phú như: Họp báo, tuyên truyền trên trang thông tin điện tử, trên bảng Led của Tổng cục, của các đơn vị trong toàn Ngành, tuyên truyền qua các ấn phẩm Thống kê, tờ gấp. Bên cạnh đó, Ngành cũng tích cực phối hợp và chia sẻ thông tin với các cơ quan báo chí nhằm tạo sự đồng thuận, thống nhất trong cung cấp và sử dụng số liệu thống kê.
Đặc biệt, ngành Thống kê đã rà soát, cập nhật số liệu các chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu năm 2021, 2022; tình hình thực hiện một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu tại Nghị quyết số 01 năm 2023 của Chính phủ; đồng thời phân tích cơ hội, thách thức, thuận lợi, khó khăn của bối cảnh quốc tế, khu vực và trong nước phục vụ đánh giá giữa kỳ tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025.
Hai là, triển khai thực hiện Luật Thống kê và các văn bản hướng dẫn thi hành
Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Ngành. Trong đó, nổi bật là hoạt động xây dựng, trình cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thống kê, qua đó hình thành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thống kê áp dụng đồng bộ, thống nhất trong hệ thống thống kê tập trung, thống kê Bộ ngành. Các văn bản điển hình như: Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã; Hệ thống chỉ tiêu ngành Thống kê; Hệ thống chỉ tiêu thống kê ngành Kế hoạch và Đầu tư; Bộ chỉ tiêu thống kê tăng trưởng xanh; hệ thống chỉ tiêu thống kê Bộ, ngành, chế độ báo cáo thống kê cấp Bộ, ngành và các văn bản hướng dẫn thi hành khác.
Bên cạnh đó, công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về thống kê cũng được quan tâm, quyết liệt thực hiện tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thông qua tổ chức các lớp tập huấn, lồng ghép tuyên truyền tại các hội thảo vv...
Ba là, nghiên cứu, ứng dụng phương pháp luận thống kê tiên tiến trong hoạt động thống kê
Công tác này luôn được Ngành Thống kê đặc biệt quan tâm và chú trọng. Trong năm 2023, các đơn vị chuyên môn thuộc Tổng cục được sự hỗ trợ kỹ thuật của các chuyên gia từ các tổ chức quốc tế OECD, WB, ADB, ILO đã có nhiều nghiên cứu, hoàn thiện phương pháp luận của các chuyên ngành, nổi bật như: Chuyển đổi năm gốc 2020, Đo lường kinh tế số, Bộ Chỉ tiêu tăng trưởng xanh, tài khoản chuyển nhượng quốc gia, việc làm xanh, việc làm dựa trên nền tảng kinh tế số...vv...
Bốn là, thực hiện thu thập và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin; tăng cường chia sẻ, kết nối, sử dụng dữ liệu hành chính trong hoạt động sản xuất thông tin thống kê
Trong năm 2023, Ngành Thống kê đã thực hiện và hoàn thành 25 cuộc điều tra với 184 kỳ điều tra, trong đó, điều tra đơn vị sự nghiệp và tổ chức vô vị lợi là cuộc điều tra lần đầu tiên được thực hiện để tính toán chỉ tiêu giá trị sản xuất và giá trị tăng thêm của khu vực này. Công nghệ thông tin tiếp tục được ứng dụng mạnh mẽ trong tất cả các công đoạn điều tra. 84% tổng số cuộc điều tra được sử dụng phiếu điều tra điện tử bằng hình thức Webform hoặc CAPI. Lần đầu tiên xây dựng phần mềm hỗ trợ địa phương thực hiện khảo sát thu thập thông tin tính tiêu chí thu nhập bình quân đầu người xã nông thôn mới.
Song song với đó, chuyển đổi số và sử dụng công cụ trực tuyến trong công tác giám sát, điều hành và quản lý điều tra đã được thực hiện nhằm nâng cao chất lượng thông tin đầu vào.
Sử dụng dữ liệu hành chính trong công tác thu thập dữ liệu tiếp tục được đẩy mạnh. Trong đó, dữ liệu đăng ký thuế phục vụ chọn mẫu Điều tra doanh nghiệp năm 2023; dữ liệu báo cáo tài chính kết hợp với dữ liệu Điều tra doanh nghiệp năm để tổng hợp các chỉ tiêu trong Sách trắng doanh nghiệp, Sách Trắng Hợp tác xã, báo cáo chính thức năm của các chuyên ngành; dữ liệu tờ khai thuế hằng tháng, quý giúp tổng hợp nhanh số liệu phục vụ đánh giá kết quả và xu hướng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đặc biệt từ cuối năm 2022 đến nay, Tổng cục Thống kê đã sử dụng dữ liệu xuất, nhập khẩu từ Tổng cục Hải quan để tính toán chỉ tiêu chỉ số giá xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa thay thế dữ liệu thu thập trực tiếp từ các doanh nghiệp qua điều tra trước đây. Tích cực nghiên cứu, rà soát để sớm kết nối cơ sở dữ liệu thống kê về dân số với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an phục vụ biên soạn các chỉ tiêu về dân số.
Năm là, hợp tác quốc tế trong công tác thống kê ngày càng rộng mở và hiệu quả
Năm 2023, hoạt động hợp tác song phương và đa phương của Ngành tiếp tục được thúc đẩy thông qua hợp tác chặt chẽ với các cơ quan thống kê I-ta-li-a, Đan Mạch, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan... và các tổ chức của Liên Hợp Quốc, ASEAN, các thể chế tài chính như IMF, WB, ADB nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ thống kê. Tổng cục Thống kê đã cử nhiều lượt công chức viên chức tham gia các hội nghị, đào tạo chuyên môn nghiệp vụ trong và ngoài nước bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả trực tiếp và trực tuyến. Việt Nam cũng đóng góp tích cực với tư cách thành viên Hội đồng điều hành của Viện Thống kê châu Á - Thái Bình Dương.
Sáu là, triển khai các nhiệm vụ và thực hiện giám sát, đánh giá Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045
Sau 2 năm triển khai, toàn Ngành đã thực hiện và hoàn thành 135 trong tổng số 146 hoạt động Chiến lược thuộc nhiệm vụ của bộ, ngành, địa phương, đạt 92,5% kế hoạch đề ra. Đặc biệt, trong năm 2023, đã xây dựng và trình Bộ trưởng ban hành các công cụ theo dõi, đánh giá Chiến lược như: Kế hoạch thực hiện Chiến lược; Khung theo dõi, đánh giá Chiến lược. Bên cạnh đó, tổ chức hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện Chiến lược của bộ, ngành, địa phương và xây dựng báo cáo kết quả 2 năm thực hiện Chiến lược báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Bên cạnh những kết quả đáng kể trên, trong năm 2023, ngành Thống kê tiếp tục triển khai đồng bộ và hiệu quả các Đề án lớn của Ngành. Công tác kiểm tra, thanh tra hoạt động thống kê ngày càng được tăng cường. Công tác tổ chức cán bộ, quản lý tài chính tiếp tục đi vào nền nếp... Những kết quả đó đóng góp vào thành công chung của toàn ngành là hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò của ngành Thống kê trong xã hội.
Năm 2024, với quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ công tác đề ra từ đầu năm, ngành Thống kê tập trung vào một số nội dung trọng tâm:
Một là, thực hiện tốt công tác biên soạn và phổ biến thông tin thống kê, cung cấp thông tin phục vụ đánh giá giữa kỳ tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 5 năm 2021-2025
Năm 2023, ngành Thống kê đã biên soạn và công bố hàng trăm báo cáo tình hình kinh tế - xã hội và nhiều báo cáo chuyên đề như: Báo cáo tình hình kinh tế -xã hội tháng, quý, năm; kịch bản tăng trưởng, lạm phát; tình hình thị trường lao động, việc làm; giá cả; xu hướng kinh doanh… phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo các cấp và nhu cầu của đông đảo người dùng tin. Cùng với đó, toàn Ngành đã thực hiện tốt công tác phổ biến thông tin thống kê, với nhiều hình thức đa dạng, phong phú như: Họp báo, tuyên truyền trên trang thông tin điện tử, trên bảng Led của Tổng cục, của các đơn vị trong toàn Ngành, tuyên truyền qua các ấn phẩm Thống kê, tờ gấp. Bên cạnh đó, Ngành cũng tích cực phối hợp và chia sẻ thông tin với các cơ quan báo chí nhằm tạo sự đồng thuận, thống nhất trong cung cấp và sử dụng số liệu thống kê.
Đặc biệt, ngành Thống kê đã rà soát, cập nhật số liệu các chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu năm 2021, 2022; tình hình thực hiện một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu tại Nghị quyết số 01 năm 2023 của Chính phủ; đồng thời phân tích cơ hội, thách thức, thuận lợi, khó khăn của bối cảnh quốc tế, khu vực và trong nước phục vụ đánh giá giữa kỳ tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025.
Hai là, triển khai thực hiện Luật Thống kê và các văn bản hướng dẫn thi hành
Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Ngành. Trong đó, nổi bật là hoạt động xây dựng, trình cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thống kê, qua đó hình thành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thống kê áp dụng đồng bộ, thống nhất trong hệ thống thống kê tập trung, thống kê Bộ ngành. Các văn bản điển hình như: Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã; Hệ thống chỉ tiêu ngành Thống kê; Hệ thống chỉ tiêu thống kê ngành Kế hoạch và Đầu tư; Bộ chỉ tiêu thống kê tăng trưởng xanh; hệ thống chỉ tiêu thống kê Bộ, ngành, chế độ báo cáo thống kê cấp Bộ, ngành và các văn bản hướng dẫn thi hành khác.
Bên cạnh đó, công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về thống kê cũng được quan tâm, quyết liệt thực hiện tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thông qua tổ chức các lớp tập huấn, lồng ghép tuyên truyền tại các hội thảo vv...
Ba là, nghiên cứu, ứng dụng phương pháp luận thống kê tiên tiến trong hoạt động thống kê
Công tác này luôn được Ngành Thống kê đặc biệt quan tâm và chú trọng. Trong năm 2023, các đơn vị chuyên môn thuộc Tổng cục được sự hỗ trợ kỹ thuật của các chuyên gia từ các tổ chức quốc tế OECD, WB, ADB, ILO đã có nhiều nghiên cứu, hoàn thiện phương pháp luận của các chuyên ngành, nổi bật như: Chuyển đổi năm gốc 2020, Đo lường kinh tế số, Bộ Chỉ tiêu tăng trưởng xanh, tài khoản chuyển nhượng quốc gia, việc làm xanh, việc làm dựa trên nền tảng kinh tế số...vv...
Bốn là, thực hiện thu thập và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin; tăng cường chia sẻ, kết nối, sử dụng dữ liệu hành chính trong hoạt động sản xuất thông tin thống kê
Trong năm 2023, Ngành Thống kê đã thực hiện và hoàn thành 25 cuộc điều tra với 184 kỳ điều tra, trong đó, điều tra đơn vị sự nghiệp và tổ chức vô vị lợi là cuộc điều tra lần đầu tiên được thực hiện để tính toán chỉ tiêu giá trị sản xuất và giá trị tăng thêm của khu vực này. Công nghệ thông tin tiếp tục được ứng dụng mạnh mẽ trong tất cả các công đoạn điều tra. 84% tổng số cuộc điều tra được sử dụng phiếu điều tra điện tử bằng hình thức Webform hoặc CAPI. Lần đầu tiên xây dựng phần mềm hỗ trợ địa phương thực hiện khảo sát thu thập thông tin tính tiêu chí thu nhập bình quân đầu người xã nông thôn mới.
Song song với đó, chuyển đổi số và sử dụng công cụ trực tuyến trong công tác giám sát, điều hành và quản lý điều tra đã được thực hiện nhằm nâng cao chất lượng thông tin đầu vào.
Sử dụng dữ liệu hành chính trong công tác thu thập dữ liệu tiếp tục được đẩy mạnh. Trong đó, dữ liệu đăng ký thuế phục vụ chọn mẫu Điều tra doanh nghiệp năm 2023; dữ liệu báo cáo tài chính kết hợp với dữ liệu Điều tra doanh nghiệp năm để tổng hợp các chỉ tiêu trong Sách trắng doanh nghiệp, Sách Trắng Hợp tác xã, báo cáo chính thức năm của các chuyên ngành; dữ liệu tờ khai thuế hằng tháng, quý giúp tổng hợp nhanh số liệu phục vụ đánh giá kết quả và xu hướng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đặc biệt từ cuối năm 2022 đến nay, Tổng cục Thống kê đã sử dụng dữ liệu xuất, nhập khẩu từ Tổng cục Hải quan để tính toán chỉ tiêu chỉ số giá xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa thay thế dữ liệu thu thập trực tiếp từ các doanh nghiệp qua điều tra trước đây. Tích cực nghiên cứu, rà soát để sớm kết nối cơ sở dữ liệu thống kê về dân số với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an phục vụ biên soạn các chỉ tiêu về dân số.
Năm là, hợp tác quốc tế trong công tác thống kê ngày càng rộng mở và hiệu quả
Năm 2023, hoạt động hợp tác song phương và đa phương của Ngành tiếp tục được thúc đẩy thông qua hợp tác chặt chẽ với các cơ quan thống kê I-ta-li-a, Đan Mạch, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan... và các tổ chức của Liên Hợp Quốc, ASEAN, các thể chế tài chính như IMF, WB, ADB nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ thống kê. Tổng cục Thống kê đã cử nhiều lượt công chức viên chức tham gia các hội nghị, đào tạo chuyên môn nghiệp vụ trong và ngoài nước bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả trực tiếp và trực tuyến. Việt Nam cũng đóng góp tích cực với tư cách thành viên Hội đồng điều hành của Viện Thống kê châu Á - Thái Bình Dương.
Sáu là, triển khai các nhiệm vụ và thực hiện giám sát, đánh giá Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045
Sau 2 năm triển khai, toàn Ngành đã thực hiện và hoàn thành 135 trong tổng số 146 hoạt động Chiến lược thuộc nhiệm vụ của bộ, ngành, địa phương, đạt 92,5% kế hoạch đề ra. Đặc biệt, trong năm 2023, đã xây dựng và trình Bộ trưởng ban hành các công cụ theo dõi, đánh giá Chiến lược như: Kế hoạch thực hiện Chiến lược; Khung theo dõi, đánh giá Chiến lược. Bên cạnh đó, tổ chức hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện Chiến lược của bộ, ngành, địa phương và xây dựng báo cáo kết quả 2 năm thực hiện Chiến lược báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Bên cạnh những kết quả đáng kể trên, trong năm 2023, ngành Thống kê tiếp tục triển khai đồng bộ và hiệu quả các Đề án lớn của Ngành. Công tác kiểm tra, thanh tra hoạt động thống kê ngày càng được tăng cường. Công tác tổ chức cán bộ, quản lý tài chính tiếp tục đi vào nền nếp... Những kết quả đó đóng góp vào thành công chung của toàn ngành là hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò của ngành Thống kê trong xã hội.
Năm 2024, với quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ công tác đề ra từ đầu năm, ngành Thống kê tập trung vào một số nội dung trọng tâm:
- Nâng cao chất lượng sản xuất, cung cấp và phổ biến thông tin thống kê, kịp thời phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành của Đảng, Nhà nước và nhu cầu của người dùng tin;
- Tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý cho hoạt động thống kê;
- Ổn định tổ chức, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ; xây dựng vị trí việc làm và kiện toàn đội ngũ lãnh đạo các cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả;
- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động Thống kê;
- Đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường kết nối, khai thác dữ liệu hành chính phục vụ cho hoạt động thống kê;
- Tổ chức thực hiện thành công Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ; Điều tra, thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 dân tộc thiểu số.
Năm 2023 khép lại, trong bối cảnh nhiều biến động, để bảo đảm con số thống kê sát thực, hiệu quả đòi hỏi sự chung sức đồng lòng của các đơn vị trong toàn Ngành từ Trung ương đến địa phương bám sát diễn biến tình hình kinh tế - xã hội của đất nước và thế giới, cung cấp số liệu chính xác, tham mưu kịp thời công tác quản lý, điều hành cho các cấp lãnh đạo từ Trung ương đến địa phương.
Bước sang năm 2024, với chủ đề: “Nâng cao năng lực nội tại, hoàn thiện thể chế, tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ”, tập thể công chức, viên chức và người lao động toàn Ngành tiếp tục phát huy sức mạnh đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, đổi mới, sáng tạo để đưa Ngành Thống kê tới đích thành công mới và bắt kịp nhịp phát triển của thống kê khu vực và thế giới. /.
Bước sang năm 2024, với chủ đề: “Nâng cao năng lực nội tại, hoàn thiện thể chế, tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ”, tập thể công chức, viên chức và người lao động toàn Ngành tiếp tục phát huy sức mạnh đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, đổi mới, sáng tạo để đưa Ngành Thống kê tới đích thành công mới và bắt kịp nhịp phát triển của thống kê khu vực và thế giới. /.
1405