Người dân được gì từ một nền thống kê hiện đại?
Trong nhận thức phổ biến, thống kê thường được hiểu là các bảng biểu, con số và các hoạt động điều tra phục vụ quản lý nhà nước. Tuy nhiên, trên thực tế, thông tin thống kê hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội và có tác động trực tiếp đến người dân.
Các thông tin về giá cả hàng hóa, việc làm, thu nhập, giáo dục, y tế, nhà ở, giao thông cũng như các chính sách an sinh xã hội, quy hoạch phát triển và đầu tư hạ tầng đều được xây dựng trên cơ sở dữ liệu và thông tin thống kê.
Chất lượng thông tin thống kê vì vậy có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hoạch định chính sách và hiệu quả điều hành phát triển kinh tế – xã hội.
Thông tin thống kê trong phục vụ người dân và quản lý nhà nước
Trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng nền quản trị hiện đại, Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định mục tiêu xây dựng hệ thống thống kê hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả, bảo đảm cung cấp thông tin thống kê trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ và kịp thời phục vụ Đảng, Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Điều này khẳng định người dân không chỉ là đối tượng cung cấp thông tin thống kê mà còn là đối tượng thụ hưởng trực tiếp từ hệ thống thống kê hiện đại.
Thông tin thống kê chính xác giúp các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá đúng thực trạng kinh tế – xã hội, qua đó xây dựng và điều chỉnh chính sách phù hợp với nhu cầu thực tiễn của người dân.
Vai trò của thống kê trong thiết kế chính sách và phân bổ nguồn lực
Dữ liệu thống kê là cơ sở quan trọng trong việc xây dựng chính sách phát triển kinh tế – xã hội.
Các thông tin về dân số, lao động và việc làm phục vụ xây dựng chính sách đào tạo nghề và giải quyết việc làm; thông tin về thu nhập và mức sống dân cư là cơ sở cho chính sách giảm nghèo và an sinh xã hội; thông tin về y tế và giáo dục hỗ trợ phân bổ nguồn lực hợp lý giữa các vùng, miền và nhóm đối tượng.
Trong lĩnh vực quy hoạch và phát triển hạ tầng, các chỉ tiêu thống kê về dân cư, đô thị hóa, giao thông và nhu cầu dịch vụ công là cơ sở quan trọng cho việc đầu tư xây dựng trường học, bệnh viện, hệ thống giao thông, điện, nước và các công trình hạ tầng thiết yếu.
Việc sử dụng đầy đủ và chính xác thông tin thống kê góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công và chất lượng cung ứng dịch vụ công cho người dân.
Tăng cường tiếp cận thông tin thống kê của người dân
Cùng với quá trình chuyển đổi số, ngành Thống kê đã từng bước đổi mới hoạt động phổ biến thông tin theo hướng hiện đại, tăng cường công bố dữ liệu trên nền tảng điện tử và đa dạng hóa hình thức cung cấp thông tin.
Thông qua các cổng thông tin điện tử, cơ sở dữ liệu trực tuyến và các sản phẩm thống kê số, người dân và doanh nghiệp có thể tiếp cận thông tin kinh tế – xã hội nhanh hơn, thuận tiện hơn và minh bạch hơn so với trước đây.
Giảm gánh nặng cung cấp thông tin cho người dân
Một trong những lợi ích quan trọng của nền thống kê hiện đại là góp phần giảm gánh nặng cung cấp thông tin cho người dân.
Theo định hướng của Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam, hoạt động thống kê đang từng bước tăng cường khai thác dữ liệu hành chính và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập thông tin thống kê.
Việc này giúp giảm số lượng thông tin phải kê khai lặp lại, giảm thời gian và chi phí cho người cung cấp thông tin, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan nhà nước.
Cùng với đó, việc triển khai điều tra thống kê điện tử giúp người dân có thể cung cấp thông tin thuận tiện hơn thông qua các thiết bị điện tử, thay vì hoàn toàn dựa vào phiếu giấy như trước đây.
Vai trò của người dân trong hệ thống thống kê quốc gia
Bên cạnh những lợi ích mang lại, sự phối hợp của người dân có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng thông tin thống kê.
Thông tin do người dân cung cấp là đầu vào cơ bản để biên soạn các chỉ tiêu thống kê phản ánh thực trạng kinh tế – xã hội.
Việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời không chỉ là trách nhiệm theo quy định pháp luật, mà còn góp phần trực tiếp vào việc xây dựng và thực hiện các chính sách phát triển phù hợp với nhu cầu thực tiễn của xã hội.
Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành nền tảng của quản trị và phát triển, xây dựng nền thống kê hiện đại không chỉ là yêu cầu đối với ngành Thống kê mà còn là yếu tố quan trọng trong nâng cao chất lượng quản trị quốc gia.
Nền thống kê hiện đại góp phần nâng cao hiệu quả hoạch định chính sách, cải thiện chất lượng dịch vụ công, phục vụ người dân tốt hơn và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững.
0