Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp huyện, cấp xã, tính đến ngày 31/12/2023, tất cả 56/56 tỉnh, thành phố có đơn vị hành chính cấp huyện, xã thuộc diện sắp xếp giai đoạn 2023-2025 đã gửi phương án tổng thể đến Bộ Nội vụ.
Hiện các địa phương đang khẩn trương xây dựng, hoàn thiện Đề án sắp xếp để tổ chức lấy ý kiến cử tri, thông qua HĐND các cấp theo quy định để báo cáo Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.
Tổng số ĐVHC cấp huyện thực hiện sắp xếp là 50 đơn vị bao gồm 11 đơn vị thuộc diện phải sắp xếp, 16 đơn vị khuyến khích và 23 đơn vị liền kề. Sau sắp xếp, dự kiến giảm 14 đơn vị. Tổng số ĐVHC cấp huyện thuộc diện phải sắp xếp nhưng địa phương đề nghị không thực hiện sắp xếp do có yếu tố đặc thù là 19 đơn vị.
Đối với cấp xã, tổng ĐVHC cấp xã thực hiện sắp xếp là 1.243 đơn vị, bao gồm 738 đơn vị thuộc diện phải sắp xếp, 109 đơn vị khuyến khích và 396 đơn vị liền kề. Sau sắp xếp dự kiến giảm 619 đơn vị. Tổng số ĐVHC thuộc diện phải sắp xếp nhưng địa phương đề nghị không thực hiện sắp xếp do có yếu tố đặc thù là 515 đơn vị.
Sau sắp xếp, dự kiến giảm 14 ĐVHC cấp huyện và 619 ĐVHC cấp xã
Theo chỉ đạo của Chính phủ, việc sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã trong giai đoạn 2023 - 2025 phải hoàn thành trước tháng 10/2024 để các địa phương kịp chuẩn bị tổ chức Đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, trong đó cấp cơ sở thực hiện trong quý I/2025.
Như vậy, thời gian thực tế để tiến hành toàn bộ các quy trình sắp xếp ĐVHC chỉ còn khoảng 6 tháng trong khi việc sắp xếp ĐVHC là nội dung quan trọng, phức tạp, mức độ tác động, ảnh hưởng lớn, quy trình thực hiện được tiến hành chặt chẽ, qua nhiều giai đoạn nên các địa phương gặp nhiều khó khăn trong việc bảo đảm tiến độ thời gian theo yêu cầu.
Tại phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã diễn ra ngày 28/2/2024, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang đánh giá, khoảng 60% nhiệm vụ đã được hoàn thành nhưng những nhiệm vụ còn lại đều rất khó, nhạy cảm, đụng chạm đến chế độ, chính sách nên phải làm kỹ.
Phó Thủ tướng cho rằng, việc sắp xếp các ĐVHC cấp huyện, cấp xã hiện nay có thuận lợi hơn so với đầu nhiệm kỳ do có kinh nghiệm hơn, thậm chí có 20 địa phương chủ động đề xuất sắp xếp địa giới hành chính cấp huyện để có dư địa phát triển, các giải pháp đề ra cũng hài hoà hơn, tôn trọng kiến nghị hợp lý của cơ sở.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh 5 nguyên tắc trong triển khai những công việc sắp tới, gồm: Ban hành văn bản hướng dẫn theo thủ tục rút gọn; nhiệm vụ nào được phép "nợ" theo quy định thì để lại thực hiện sau bởi nếu dàn hàng ngang làm thì 6 tháng không xong; những nhiệm vụ không thể thực hiện được thì chuyển sang giai đoạn sau nhưng phải hạn chế đến mức tối đa; triển khai đồng thời những nhiệm vụ còn lại để bảo đảm tiến độ; phải tôn trọng ý kiến của cơ sở, tránh máy móc, nếu không sẽ thất bại.
Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nội vụ sớm hoàn thiện Kế hoạch hoạt động của Ban Chỉ đạo trong năm 2024, trình Chính phủ ký ban hành. Phó Thủ tướng đồng thời giao nhiệm vụ cụ thể đối với từng Bộ, ngành, cụ thể:
Bộ Nội vụ chuẩn bị báo cáo tổng hợp khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của các địa phương, tiếp thu đầy đủ, khách quan thông tin từ địa phương để báo cáo về thường trực Ban Chỉ đạo; điều phối chung, xây dựng cơ chế tiếp nhận, trao đổi thông tin thông suốt, nhanh chóng với từng thành viên Ban Chỉ đạo và các địa phương; tổ chức thẩm định các đề án sắp xếp ĐVHC của các địa phương, trước khi trình Chính phủ xem xét để trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội phê duyệt.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn các địa phương có quy hoạch tỉnh được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước thời điểm Quốc hội ban hành Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15 ngày 12/7/2023 và có phương án sắp xếp ĐVHC cấp huyện, xã để các địa phương đề xuất điều chỉnh quy hoạch, bảo đảm đồng bộ.
Bộ Tài chính sớm trình Chính phủ ban hành các nghị định thay thế Nghị định 167/2017/NĐ-CP và Nghị định 67/2021/NĐ-CP quy định việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công, trong đó có bổ sung đối tượng là các ĐVHC cấp huyện, xã thực hiện sắp xếp.
Bộ Xây dựng hướng dẫn cụ thể việc phân loại đô thị đối với thành phố, thị xã, thị trấn dự kiến hình thành sau sắp xếp và đánh giá trình độ phát triển cơ sở hạ tầng đô thị đối với quận, phường dự kiến hình thành sau sắp xếp./.
B.N
1003