Tại Chương trình làm việc của Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã trình bày trước Quốc hội Tờ trình của Chủ tịch nước đề nghị phê chuẩn văn kiện gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) của Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland.
Theo Phó Chủ tịch nước, ở góc độ song phương, Việt Nam và Vương quốc Anh đã có quan hệ FTA song phương. Việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP sẽ góp phần củng cố vai trò của Việt Nam đối với Vương quốc Anh tại khu vực này; góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác kinh tế quốc tế và quan hệ hợp tác song phương với Vương quốc Anh. Đặc biệt, việc Vương quốc Anh công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam cũng có ý nghĩa quan trọng, tạo thêm cơ sở để tiếp tục vận động các nước khác, trong đó có Hoa Kỳ, công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường.
Theo Phó Chủ tịch nước, ở góc độ song phương, Việt Nam và Vương quốc Anh đã có quan hệ FTA song phương. Việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP sẽ góp phần củng cố vai trò của Việt Nam đối với Vương quốc Anh tại khu vực này; góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác kinh tế quốc tế và quan hệ hợp tác song phương với Vương quốc Anh. Đặc biệt, việc Vương quốc Anh công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam cũng có ý nghĩa quan trọng, tạo thêm cơ sở để tiếp tục vận động các nước khác, trong đó có Hoa Kỳ, công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường.
Anh gia nhập CPTPP được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích đối với Việt Nam. Ảnh: moit.gov.vn
Ở góc độ đa phương, việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP sẽ góp phần kết nối khu vực châu Á - Thái Bình Dương, châu Mỹ với châu Âu, giúp nâng tầm CPTPP từ một hiệp định trong khuôn khổ khu vực thành một hiệp định mang tính toàn cầu, đồng thời góp phần vào sự phát triển hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Đồng thời, việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP sẽ giúp quảng bá và thu hút thêm nhiều nền kinh tế khác gia nhập FTA khu vực này, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho hàng hóa Việt Nam và góp phần tăng sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, với vai trò là một trong số thị trường nhập khẩu lớn nhất thế giới, những kết quả đàm phán đạt được sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động trao đổi thương mại - đầu tư của Việt Nam với Vương quốc Anh, đặc biệt tạo điều kiện cho hàng xuất khẩu của Việt Nam được tiếp cận thị trường với quy mô kim ngạch nhập khẩu thường niên lớn…
Trước đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên, đã trình bày Báo cáo thuyết minh về văn kiện gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) của Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len. Bộ trưởng cho biết, kể từ khi được khởi động đàm phán vào tháng 6 năm 2021, trải qua nhiều cuộc họp cấp Bộ trưởng, cấp Trưởng đoàn đàm phán, cấp kỹ thuật và 5 phiên đàm phán trực tiếp, các nước CPTPP và Vương quốc Anh đã kết thúc đàm phán vào tháng 3 năm 2023. Việt Nam đã đạt được mục tiêu trong việc yêu cầu Vương quốc Anh cam kết mở cửa thị trường ở mức cao theo tiêu chuẩn của Hiệp định và cao hơn cho Việt Nam trong một số nội dung quan trọng đối với ta so với cam kết cho các nước thành viên khác, cũng như cao hơn cam kết trong FTA song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Anh (UKVFTA). Cụ thể, Vương quốc Anh cam kết xóa bỏ 94,4% số dòng thuế cho Việt Nam ngay khi Hiệp định có hiệu lực (các nước thành viên CPTPP khác là 93,9%). Về cơ bản, nhiều mặt hàng nông sản có tiềm năng và thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam như gạo, thủy sản, tinh bột sắn... đều được hưởng mức cam kết của Vương quốc Anh tốt hơn so với cam kết trong UKVFTA.
Đáng chú ý, cùng với việc gia nhập CPTPP, Vương quốc Anh đã có Văn bản chính thức công nhận Việt Nam là một nền kinh tế thị trường. Điều đó rất thuận lợi cho nước ta trong các cuộc điều tra phòng vệ thương mại, đặc biệt là điều tra chống bán phá giá. Với kết quả này, hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam sẽ không bị phân biệt đối xử, được áp dụng mức thuế chống bán phá giá hợp lý hơn so với hiện nay, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.
Tính đến ngày 4/6/2024, Niu Di-lân thông báo đã hoàn tất quy trình thủ tục của nước mình về phê chuẩn vấn đề này, trở thành thành viên thứ 4 của CPTPP hoàn tất thủ tục phê chuẩn. Trong khi đó, theo quy định của Hiệp định, chỉ cần thêm 2 thành viên CPTPP nữa hoàn tất thủ tục phê chuẩn là Nghị định thư gia nhập CPTPP của Vương Quốc Anh sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 16/10/2024. Các nước CPTPP còn lại cũng đang nỗ lực để có thể hoàn tất việc phê chuẩn trước thời điểm nói trên.
Như vậy, việc Việt Nam sớm phê chuẩn Văn kiện gia nhập Hiệp định CPPTP của Vương quốc Anh tại Kỳ họp thứ 7 của Quốc hội khóa XV sẽ đưa Việt Nam nằm trong nhóm các nước CPTPP đầu tiên phê chuẩn Nghị định thư. Đồng thời kỳ vọng thúc đẩy hàng hóa Việt Nam có cơ hội tiếp cận thị trường, tận dụng đầu tư từ Vương quốc Anh và các nước CPTPP khác.
Trên cơ sở đó, Chính phủ kiến nghị Quốc hội cho áp dụng toàn bộ nội dung của Văn kiện gia nhập Hiệp định CPTPP của Vương quốc Anh và các quy định của Hiệp định này.
Theo người đứng đầu Bộ Công Thương, trên cơ sở phê chuẩn của Quốc hội, Chính phủ sẽ ban hành Kế hoạch thực thi cụ thể để triển khai các cam kết của Việt Nam trong Nghị định thư gia nhập CPTPP của Vương quốc Anh, trong đó tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ chính gồm: (1) Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về cam kết gia nhập CPTPP của Vương quốc Anh; (2) Công tác xây dựng pháp luật, thể chế; (3) Nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển nguồn nhân lực để giúp doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng tối đa những cơ hội từ việc Vương quốc Anh gia nhập Hiệp định CPTPP./.
P.V
1003